Przedstawiciele ObronaNarodowa.pl na obradach Sejmowej Podkomisji stałej ds. społecznych w wojsku (informacja MON nt. systemu kierowania i dowodzenia Wojskami Obrony Terytorialnej oraz zasad współpracy OT z administracją rządową i samorządową)

10 października 2016 Kordian Dziedzic

Dnia 5 października 2016 r. przedstawiciele ObronaNarodowa.pl (Prezes – Grzegorz Matyasik, Wiceprezes – dr Paweł Makowiec, członek Zarządu – Stanisław Drosio) wzięli udział w obradach Sejmowej Podkomisji stałej ds. społecznych w wojsku, na której Minister Obrony Narodowej Antoni Macierewicz oraz przedstawiciele MON udzielali posłom i obecnym ekspertom informacji na temat systemu kierowania i dowodzenia Wojskami Obrony Terytorialnej oraz zasad współpracy OT z administracją rządową i samorządową. Obrady prowadziła Przewodnicząca Podkomisji Poseł Anna Maria Siarkowska.

Obecny na posiedzeniu komisji Minister Obrony Narodowej Antoni Macierewicz mówił, że „[…] faza organizacji obrony terytorialnej kraju już się zaczęła i jest zaawansowana. Chcemy, żeby na przełomie w 2016 r. powstały trzy brygady, co oznacza, że ma to być 413 żołnierzy zawodowych, blisko 3 tysiące ochotników i 70 pracowników wojska”. Minister poinformował, także że dowództwa trzech pierwszych batalionów są już w fazie organizacyjnej – powiedział. Minister mówił, także o kulisach prac nad koncepcjami Obrony Terytorialnej: „Ścierały się różne koncepcje, wśród nich taka, która zmierzała – w moim przekonaniu – do nadania armii polskiej głównie defensywnego charakteru. […] w koncepcji, która została przez mnie przyjęta ten aspekt został odrzucony. […] Jest oczywiste, że musimy mieć bardzo silny, zakorzeniony element defensywny, jest oczywiste, że polskie wojsko w obecnej rzeczywistości geopolitycznej – i tak daleko jak ją sobie wyobrażamy – nie będzie miało funkcji agresywnych rozumianych jako inicjowanie działań wojennych. Ale to nie może oznaczać by polskie wojsko wyrzekło się możliwości przeciwdziałania ewentualnej agresji, czasem także wyprzedzającego.”

Minister ON Antoni Macierewicz odniósł się także do pomysłu włączenia pododdziałów organizacji proobronnych ujętych przez nas w Koncepcji Krajowego Systemu Obrony Narodowej, która to jeszcze w marcu 2016 była zapowiadana przez pełnomocnika ds. Obrony Terytorialnej dr Grzegorza Kwaśniaka. Minister powiedział, że „z całym szacunkiem do dorobku „Obrony Narodowej” czy „Strzelca” Wojska Obrony Terytorialnej nie staną się Obroną Narodową czy jednym wielkim „Strzelcem”.”

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że nigdy w żadnym opracowaniu nie proponowaliśmy takiego rozwiązania – z tego co wiemy nie proponowała takiego kierunku żadna z organizacji strzeleckich. Możemy się domyślać, że ktoś niedokładnie i bez zrozumienia zreferował Ministrowi pomysł wkomponowania poprzez certyfikację pododdziałów organizacji proobronnych do pododdziałów OT, która to została szczegółowo ujęta w Krajowym Systemie Obrony Narodowej. Ale w żadnym razie nie jest to próba przekształcenia któregoś ze stowarzyszeń w WOT, lecz przeniesienia tych ochotników – członków organizacji proobronnych, którzy znają się, działają w tym samy terenie – po spełnieniu wszystkich wymagań procedowanych dla żołnierzy OT – do pododdziałów Wojsk Obrony Terytorialnej adekwatnie do potrzeb i wymogów WOT.

Podczas obrad komisji wystąpił także prof. Romuald Szeremietiew, którego głos w temacie Obrony Terytorialnej był naszym zdaniem bardzo istotny. Prof. Szeremietiew zauważył, że „jesteśmy – jako Polska, jako Europa – w przełomowym bardzo momencie. Będzie dochodziło do wielkich zmian politycznych i wojskowych na naszym kontynencie i boję się, że my tego po pierwsze nie widzimy tego zagrożenia i że nie robimy wszystkiego by bezpieczeństwo naszemu krajowi zagwarantować. […] rzeczywiście mamy szansę zbudowania systemu, który zagwarantuje nam bezpieczeństwo, ale z przykrością mówię, że ta propozycja, którą mamy na stole tego problemu nie rozwiązuje. Jeszcze raz podkreślę – musimy wreszcie opracować nową strategię obrony kraju, która będzie pokazywała nasz sposób na obronę narodową. To nie może być tak, że ciągle idziemy tą sama drogą – którą zaczęliśmy jeszcze w 1921 roku podpisując sojusz z Francją – że liczymy na sojuszników którzy nam pomogą i jeśli oni zawiodą – okazuje się, że mamy klapę, mamy klęskę. Na to pozwolić sobie nie możemy, Polska za dużo straciła. Obrona Terytorialna tak rozumiana w tej koncepcji, nad którą pracowałem razem z moimi przyjaciółmi – to jest powszechny system obrony, to jest armia obywatelska, to jest struktura, w której rzeczywiście każdy patriota, każdy obywatel znajduje swoje miejsce i wie co ma robić w sytuacji zagrożenia. Tymczasem to co ma być zrobione to będzie element Sił Zbrojnych w ramach koncepcji, która dotychczas obowiązywała. To nie rozwiązuje tego problemu […] Panie, Panowie – Rzeczpospolita potrzebuje obrony i tę obronę mamy szansę zrealizować. Nie zmarnujemy tej szansy.”

Głos mogli zabrać podczas posiedzenia także przedstawiciele ObronaNarodowa.pl. Prezes Grzegorz Matyasik pytał dlaczego Biuro ds. Utworzenia OT nie przekształciło się w Dowództwo OT jak pierwotnie planowano i dlaczego zadania Biura ds. UOT dublują się z zadaniami Katedry OT na Akademii Sztuki Wojennej. Następnie Prezes ObronaNarodowa.pl pytał dlaczego struktury pododdziałów w OT przeniesiono na zasadzie kopiuj-wklej z wojsk operacyjnych, dlaczego struktur nie dostosowano do zdań OT, dlaczego wystąpił taki związek taktyczny jak Brygada, skoro pododdziały OT raczej nie działają w ramach Brygad – wynika to ze specyfiki działań OT, gdzie pododdziały OT działają w swoich rejonach odpowiedzialności. Prezes pytał także o możliwość wykorzystania terenowych organów administracji wojskowej – WKU i WSzW – jako terenowych organów dowodzenia OT. Prezes ObronaNarodowa.pl nawiązał do słów Ministra Macierewicza w kontekście roli organizacji, stwierdzając, że mamy wrażenie, że obecna Obrona Terytorialna nie odwołuje się do wartości armii obywatelskiej. Członek Zarządu ObronaNarodowa.pl Stanisław Drosio pytał dlaczego Dowódca OT jest tytułowany jako Dowódca OT, ponieważ w decyzji jest Dowódca Dowództwa WOT i jaka jest decyzja Ministra w kwestii poziomu wykorzystania rezerwistów w WOT.

Bardzo interesujące wystąpienie miał podczas obrad komisji dr Krzysztof Gąsiorek z Akademii Sztuki Wojennej, który zwrócił uwagę, że na tą chwilę jedynym organem wojskowym, który ma zapisane zadania związane z OT jest Inspektorat Wsparcia SZ. Dr Gąsiorek powiedział, iż uważa za błąd pomijanie w systemie dowodzenia szczebli terenowej administracji wojskowej. Mówi o 3 funkcji tych organów – administracyjnej, logistycznej i dowodzenia OT. Dr Gąsiorek zwrócił uwagę na potrzebę przeanalizowania potrzeby przywrócenia Okręgów Wojskowych – m.in. jako elementu dowodzenia OT.

W odpowiedzi na zadane pytania obecni na Podkomisji urzędnicy Ministra (który w międzyczasie opuścił obrady) z Wiceministrem Grabskim na czele oraz specjaliści Departamentu Prawnego i Departamentu Kadr – powiedzieli, że jeśli chodzi o nazwanie Dowódcę Dowództwa OT to skrót myślowy, natomiast projekt ustawy będzie przewidywał Dowództwo Wojsk OT funkcjonujące jako zwykła jednostka wojskowa z zadaniem przygotowania struktur dla przyszłego Dowódcy WOT. Jeśli chodzi o kwestie przekształcenie Biura ds. UOT w Dowództwo WOT to była gotowa taka decyzja, ale z przyczyn praktycznych nie znalazła ona swojego finału w postaci podpisania jej przez Ministra ON, wybrano inną ścieżkę. Uznano, że równolegle te dwie jednostki będą funkcjonować, uznano, że prace natury koncepcyjne będą prowadzone przez Biuro ds. UOT, natomiast kwestie z uformowaniem szkieletu Dowództwa WOT dla Dowódcy OT weźmie na siebie nowo utworzona jednostka wojskowa. Jeśli chodzi o osoby pracujące lub służące w Biurze ds. UOT to ich przejście do Dowództwa OT, to ich przejście wydaje się procesem naturalnym, natomiast nie automatycznym. Ponieważ pewne procesy biurokratyczne wymagają pewnego czasu. Pewne elementy Biura trzeba będzie zamykać, pewne elementy będzie przejmować Dowództwo OT.

Wiceminister Grabski odniósł się do pytania dotyczącego wykorzystania WKU i WSzW w ramach systemu Obrony Terytorialnej – krótko informując: „nie jest planowane”.

Natomiast na pytania dotyczące Brygad i batalionów dlaczego zastosowano identyczną strukturę OT jak w wojskach operacyjnych oraz na pytanie dt. kwestii poziomu wykorzystania rezerwistów w WOT nie uzyskaliśmy odpowiedzi.

Pełny zapis z obrad komisji dostępny jest pod tym linkiem:
http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/transmisje.xsp?unid=0E1D7F0378F912C9C125803A00314FE8#